ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် သံမဏိဈေးနှုန်းပြောင်းလဲမှု၏ အကြောင်းရင်းများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း
သြဂုတ်လတွင် ရေကြီးရေလျှံမှုနှင့် အချို့ဒေသများတွင် ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပွားသော ကပ်ရောဂါများကဲ့သို့သော အချက်များကြောင့် ဝယ်လိုအားဘက်ခြမ်းတွင် နှေးကွေးသွားခဲ့ပြီး ထုတ်လုပ်မှုကန့်သတ်ချက်များ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ထောက်ပံ့မှုဘက်ခြမ်းတွင်လည်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အလုံးစုံပြောရလျှင် ပြည်တွင်းသံမဏိဈေးကွက်၏ ထောက်ပံ့မှုနှင့် ဝယ်လိုအားမှာ အခြေခံအားဖြင့် တည်ငြိမ်နေခဲ့သည်။
(၁) အဓိကသံမဏိလုပ်ငန်း၏ ကြီးထွားမှုနှုန်း နှေးကွေးလာခြင်း
အမျိုးသားစာရင်းအင်းဗျူရိုမှ ထုတ်ပြန်သော အချက်အလက်များအရ ဇန်နဝါရီလမှ သြဂုတ်လအထိ အမျိုးသားအဆင့် fixed asset ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (ကျေးလက်အိမ်ထောင်စုများ မပါဝင်ပါ) သည် ယခင်နှစ်ထက် ၈.၉% တိုးလာပြီး ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ တိုးတက်မှုနှုန်းထက် ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသွားသည်။ ၎င်းတို့အနက် အခြေခံအဆောက်အအုံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ယခင်နှစ်ထက် ၂.၉% တိုးလာပြီး ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ ၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားသည်။ ထုတ်လုပ်ရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၅.၇% တိုးလာပြီး ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိထက် ၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြန်ဆန်သည်။ အိမ်ခြံမြေဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၀.၉% တိုးလာပြီး ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ ၀.၃% ကျဆင်းသွားသည်။ သြဂုတ်လတွင် သတ်မှတ်ထားသော အရွယ်အစားထက် ကျော်လွန်သော စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ထပ်တိုးတန်ဖိုးသည် ယခင်နှစ်ထက် ၅.၃% တိုးလာပြီး ဇူလိုင်လ၏ တိုးတက်မှုနှုန်းထက် ၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသည်။ မော်တော်ကားထုတ်လုပ်မှုသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၉.၁% ကျဆင်းပြီး ကျဆင်းမှုနှုန်းသည် ယခင်လထက် ၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်သည်။ အလုံးစုံအခြေအနေကိုကြည့်လျှင် သြဂုတ်လတွင် အောက်ပိုင်းစက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ တိုးတက်မှုနှုန်း နှေးကွေးသွားပြီး သံမဏိဝယ်လိုအား ပြင်းထန်မှုလည်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
(၂) သံမဏိစိမ်းထုတ်လုပ်မှုသည် လအလိုက် ဆက်လက်ကျဆင်းနေသည်
အမျိုးသားစာရင်းအင်းဗျူရို၏ အဆိုအရ သြဂုတ်လတွင် သံ၊ သံမဏိစိမ်းနှင့် သံမဏိ (ထပ်ခါတလဲလဲပြုလုပ်သောပစ္စည်းများမပါ) အမျိုးသားထုတ်လုပ်မှုမှာ တန်ချိန် ၇၁.၅၃ သန်း၊ တန်ချိန် ၈၃.၂၄ သန်းနှင့် တန်ချိန် ၁၀၈.၈၀ သန်း အသီးသီးရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၁.၁%၊ ၁၃.၂% နှင့် ၁၀.၁% အသီးသီးကျဆင်းခဲ့သည်။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် နေ့စဉ်သံမဏိစိမ်းထုတ်လုပ်မှုမှာ တန်ချိန် ၂.၆၈၅ သန်းဖြစ်ပြီး ယခင်လထက် ၄.၁% ပျမ်းမျှကျဆင်းခဲ့သည်။ အကောက်ခွန်စာရင်းအင်းများအရ သြဂုတ်လတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် သံမဏိတန်ချိန် ၅.၀၅ သန်းတင်ပို့ခဲ့ပြီး ယခင်လထက် ၁၀.၉% ကျဆင်းခဲ့သည်။ တင်သွင်းသံမဏိမှာ တန်ချိန် ၁.၀၆ သန်းဖြစ်ပြီး ယခင်လထက် ၁.၃% တိုးလာခဲ့ပြီး သံမဏိအသားတင်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၄.၃၄ သန်းဖြစ်ပြီး ယခင်လထက် ၄၇၀,၀၀၀ ကျဆင်းခဲ့သည်။ အလုံးစုံအခြေအနေကိုကြည့်လျှင် နိုင်ငံ၏နေ့စဉ်ပျမ်းမျှသံမဏိစိမ်းထုတ်လုပ်မှုမှာ လေးလဆက်တိုက်ကျဆင်းခဲ့သည်။ သို့သော် ပြည်တွင်းဈေးကွက်ဝယ်လိုအားကျဆင်းလာပြီး ပို့ကုန်ပမာဏမှာလည်း လအလိုက်ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ထုတ်လုပ်မှုလျှော့ချခြင်း၏ သက်ရောက်မှုအချို့ကို ထေမိစေခဲ့သည်။ သံမဏိဈေးကွက်၏ ထောက်ပံ့မှုနှင့် ဝယ်လိုအားမှာ တည်ငြိမ်နေပါသည်။
(၃) ကုန်ကြမ်းလောင်စာဆီဈေးနှုန်းများ အတက်အကျမြင့်မားနေခြင်း၊
သံနှင့်သံမဏိအသင်း၏ စောင့်ကြည့်မှုအရ သြဂုတ်လကုန်တွင် ပြည်တွင်းသံရိုင်းအနှစ်ဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် ယွမ် ၂၉၀ ကျဆင်းခဲ့ပြီး CIOPI မှတင်သွင်းသောသတ္တုရိုင်းဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၂၆.၈၂ ကျဆင်းခဲ့ပြီး coking coal နှင့် metallurgical coke ဈေးနှုန်းများသည် တစ်တန်လျှင် ယွမ် ၈၀၅ နှင့် ယွမ် ၇၅၀ အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့သည်။ သံမဏိအပိုင်းအစဈေးနှုန်းသည် ယခင်လထက် တစ်တန်လျှင် ယွမ် ၂၈ ကျဆင်းခဲ့သည်။ နှစ်အလိုက်အခြေအနေအရ ကုန်ကြမ်းလောင်စာပစ္စည်းများ၏ ဈေးနှုန်းများသည် မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် ပြည်တွင်းသံရိုင်းအနှစ်ဈေးနှုန်းနှင့် တင်သွင်းသောသတ္တုရိုင်းများသည် နှစ်အလိုက် ၃၁.၀၇% နှင့် ၂၄.၉၇% မြင့်တက်ခဲ့ပြီး coking coal နှင့် metallurgical coke ဈေးနှုန်းများသည် နှစ်အလိုက် ၁၃၄.၉၄% နှင့် ၈၃.၅၅% မြင့်တက်ခဲ့ပြီး အပိုင်းအစဈေးနှုန်းများသည် နှစ်အလိုက် ၃၉.၀၃% မြင့်တက်ခဲ့သည်။ သံရိုင်းဈေးနှုန်း သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားသော်လည်း၊ မီးသွေးကိုကာကိုလာဈေးနှုန်းမှာ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသောကြောင့် သံမဏိဈေးနှုန်းမှာ အတော်လေး မြင့်မားသောအဆင့်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။